Biyografi pwofesè Iv Dejan.

Direksyon Kominikasyon 16-05-2017

Iv Dejan (Yves Déjean) fèt Pòtoprens 16 me 1927. Li etidye filozofi ak teyoloji jiskaske yo òdone li pè an 1952. Anplis etid li fè nan plizyè inivèsite Etazini ak Kanada ant 1947 ak 1977, li pran diplòm doktora nan lengwistik nan Inivèsite Indyana an 1977. Ant 1953 ak 1969, li okipe plizyè pòs kòm pè nan legliz katolik nan Pòtoprens, Okap ak Pòsali. Apre 16 lane li fè an egzil, Dejan tounen an Ayiti an 1986. Depi lè sa a, li konsakre yon bon pati nan tan li pou li anseye plizyè branch lengwistik nan Lekòl Nòmal Siperyè ak Fakilte Lengwistik Aplike (Inivèsite Leta Ayiti). Dayè, li se premye moun ki anseye lengwistik an kreyòl an Ayiti. An 1987 li fonde Sant Twa Ti Flè, yon lekòl ki anseye sèlman an kreyòl, nan lokalite Fòwayal, vil Tigwav. An 1994, li patisipe nan fondasyon Sekreteri Leta Alfabetizasyon an epi an 2012 li te yonn nan manm komite pou tabli Akademi kreyòl Ayisyen an.

Iv Dejan resevwa plizyè plak onè ak merit epi genyen plizyè enstitisyon ki onore li. Nan lane 1997, Sekreteri Leta Alfabetizasyon te fè soti yon dokiman ki genyen pou tit “Ochan pou IV” nan okazyon 70èm anivèsè nesans li. An 2015, Inivèsite Leta Ayiti a te òganize yon kòlòk entènasyonal sou tèm : “Kreyòl, edikasyon ak lang ansèyman ann Ayiti” pou rann pwofesè Iv Dejan Omaj pou kalite travay li nan domèn edikasyon an Ayiti.

Iv Dejan fè anpil konferans epi li ekri anpil liv ak anpil atik sou kesyon lang ak edikasyon an Ayiti. Men tit kèk liv ak atik li ekri : Dilemme en Haïti : français en péril ou péril français ? (1975) ; Comment écrire le créole d'Haïti ([1977], 1980) ; Ann aprann òtograf kreyòl la (1986) ; Alfabetizasyon ak konsyans kritik: keksyon ak repons ; epi, Alfabetizasyon san manti, manti san alfabetizasyon (1995) ; The Native Language as a Medium of Instruction: An Issue Revisited (1999) ; Yon lekòl tèt anba nan yon peyi tèt anba ([2006], 2013).

Nan okazyon 90èm anivèsè nesans Iv Dejan, Akademi Kreyòl Ayisyen mete ansanm ak Inivèsite Leta Ayiti, Fakilte Lengwistik Aplike, Sekreteri Leta Alfabetizasyon ap di Ochan pou potorik gason sa a.

Chapo ba pou ou pwofesè Dejan !